De noodhulpbureaus zagen in 2025 het beroep op noodhulp stijgen. In totaal verstrekten zij voor circa zes miljoen euro aan noodhulp in huishoudens met urgente noden die nergens anders meer terecht konden. Met de aangekondigde bezuinigingen van het nieuwe kabinet op onder meer werkloosheidsuitkeringen, chronisch zieken en zorg, vreest SUN Nederland dat deze stijgende lijn zich zal voortzetten.

‘Wij zien waar het systeem vastloopt’, zegt Nathalie Boerebach, directeur van de landelijke organisatie Stichting Urgente Noden (SUN) Nederland. ‘Noodhulp is nooit bedoeld als structurele oplossing, maar wel als een middel dat persoonlijk leed, onnodige escalatie en hoge maatschappelijke kosten kan voorkomen. Wanneer noodhulp structureel nodig wordt om in basisbehoeften te kunnen voorzien, dan is dat een belangrijk signaal dat het huidige systeem met zijn reguliere voorzieningen tekortschiet. De duizenden noodhulpaanvragen die noodhulpbureaus ontvangen van professionals in de hulp- en dienstverlening laten zien dat dit inmiddels helaas het geval is. Het ontvangen van noodhulp is daardoor voor duizenden huishoudens bittere noodzaak.’

Datadashboard

Uit het Datadashboard Urgente Noden dat SUN Nederland vult met data van lokale noodhulpbureaus en enkele charitatieve vermogensfondsen blijkt dat het totale aantal aanvragen in 2025 met 15% is gestegen ten opzichte van 2024. Van deze aanvragen is 30% voor huishoudens die steeds opnieuw met urgente nood te maken krijgen. Mensen die er niet in slagen om duurzaam uit armoede te groeien. Zij kunnen vanwege hun financiële situatie onder meer de kosten voor voeding, vaste lasten of mondzorg niet opbrengen en kloppen via hulp- en dienstverleners aan bij de noodhulpbureaus in het land.

De stichting signaleert daarnaast een groeiend aantal mensen dat buiten het zicht en bereik van bestaande overheidsregelingen valt. SUN Nederland roept daarom nieuwe kabinetsleden en gemeentebestuurders op om bij beleid nadrukkelijk rekening te houden met deze groep mensen en daarbij gebruik te maken van de netwerken en kennis die noodhulpbureaus in huis hebben. Boerebach: ‘Het voorkomen van nood is veel menswaardiger en bovendien goedkoper dan het achteraf moeten zoeken naar oplossingen. De overheid moet meer inzetten op publiek-private samenwerking met organisaties uit het maatschappelijk middenveld.’

Grote knelpunten

Uit het Datadashboard komt ook naar voren dat ruim 60% van de noodhulp naar alleenstaanden zonder kinderen gaat en dat de aanvragen voor woninginrichting, leefgeld, medische kosten, schulden en mobiliteit een opvallend groot aandeel vormen.

Kompas voor beter beleid

‘SUN-noodhulpbureaus fungeren niet alleen als vangnet of springplank voor mensen met urgente noden, maar ook als kompas voor een landelijk zicht op verstrekte noodhulp en punten waar beleid verbeterd moet worden’, aldus Boerebach. ‘Onze cijfers laten namelijk zien waar en waarom mensen tussen wal en schip vallen. Die inzichten kunnen gemeenten en het Rijk helpen om gerichter en effectiever armoedebeleid te ontwikkelen.’

Volgens recente schattingen leven circa 550.000 mensen in armoede en nog eens 1,1 miljoen rond de armoedegrens. In de praktijk ligt dat aantal waarschijnlijk zelfs hoger. Voor hen kan een onverwachte uitgave zoals voor een kapotte wasmachine, tandartskosten, een terugvordering of een gestolen fiets, direct leiden tot grote financiële problemen. SUN Nederland roept nieuwe kabinetsleden en gemeentebestuurders op om bij nieuw beleid nadrukkelijk rekening te houden met deze groep mensen met urgente noden.

Boerebach: ‘Vanuit ons gezamenlijk zicht op noodhulp denken we graag mee over systeemverandering en structurele oplossingen die voorkomen dat noodhulp steeds vaker noodzakelijk wordt. Samen kunnen we meer impact maken!’