‘Het is nooit te laat. Dat geloof ik echt.'

De loopbaan van Marieke Vellekoop (43) voerde haar vanuit de journalistiek, via o.a. de wondere wereld van digital marketing, naar een managementpositie bij de Vrije Academie. En toen kwam voor Marieke het moment waarop zij, letterlijk, werk wilde maken van haar principes. ‘Ik ben een nieuwsgierig persoon en ik zou in theorie mijn kennis overal kunnen inzetten. Maar ik heb er heel bewust voor gekozen om dat carrièrepad, waarop ik ongetwijfeld nog mooie promoties had kunnen maken, achter me te laten. Ik ergerde me er kapot aan dat tegenwoordig wetenschap vaak wordt gezien als een mening. En dat we met z’n allen leven op dat ene groenblauwe bolletje, maar er niet goed voor zorgen. Dus ik dacht: ik wil wat ik kan en wat ik geleerd heb daarvoor inzetten, niet alleen in mijn vrije tijd maar volledig.’

Bijzondere vibe

‘Bij Greenpeace hangt een heel bijzondere vibe. De mensen die hier werken, doen dat met zo’n sterke motivatie. En het activisme spreekt mij aan. Al is het belangrijk om te benadrukken dat Greenpeace pas overgaat tot actievoeren – wat trouwens altijd vreedzaam, zorgvuldig en veilig gebeurt – na een lang voortraject van wetenschappelijk onderzoek en talloze gesprekken, met de bedrijven en overheden die regels overtreden of zich beter zouden moeten gedragen. Pas als dit tot niks leidt, gaan we over tot actie. En dat kan op heel veel verschillende manieren. In de tijd van de commerciële walvisvaart ging dat heel spectaculair: met onze rubberboten maakten we het de walvisjagers moeilijk en lieten we de wereld getuige zijn van deze barbaarse praktijken. Strijden op zee doen we nog steeds, maar actievoeren kan op allerlei plekken, ook in de rechtszaal. En dat doen we nu helaas steeds vaker, omdat de overheid zich niet aan haar eigen afspraken houdt.’

‘Ik draag het activisme met trots. Mensen vergeten wel eens dat dingen die we nu als volkomen abnormaal beschouwen – kernafval dumpen in zee, lood in benzine, ongebreidelde walvisjacht – gestopt zijn door mensen die opstonden. En dat demonstraties de samenleving veel hebben gebracht. Denk maar eens aan het vrouwenkiesrecht, of, in de jaren ’70, acties voor de aanleg van fietspaden. Het demonstratierecht staat overigens meer en meer onder druk en dat is geen goede zaak. Maar het is dus niet zo dat Greenpeace alleen maar af en toe ergens met een spandoek staat te wapperen. Het is juist die combinatie van actievoeren – wat soms écht nodig is, om dingen in beweging te krijgen – en wetenschappelijk onderzoek en dialoog, die ik zo sterk vind.’

Onafhankelijk onderzoek

‘Het is voor het grote publiek misschien wel het bekendste deel van ons werk: onze vloot – de Rainbow Warrior, de Arctic Sunrise en de Witness – maakt Greenpeace een unieke organisatie. Wij hebben lef en leggen misstanden bloot op plekken waar anderen niet kunnen, willen of durven komen. Dat onderzoek is altijd onafhankelijk, want Greenpeace accepteert geen geld van overheden of bedrijven. De onderzoeksresultaten publiceren we, met vaak ontluisterend beeldmateriaal erbij. Klimaat en natuur zouden geen kwestie moeten zijn van links of rechts. Onze zorgen draaien immers om zaken die ons allemáál raken. Een mooi voorbeeld van hoe Greenpeace-onderzoek recent heeft geholpen is de affaire rond Tata Steel. De plaatselijke Omgevingsdienst moest het jarenlang doen met gegevens die door Tata Steel zelf werden aangeleverd. Maar Greenpeace en omwonenden hebben – dankzij geld van een aantal donoren – een gifwolkscanner kunnen plaatsen. Zo nam de druk om beter te gaan meten rondom die ziekmakende fabrieken flink toe. Met dit nieuws in oktober als gevolg: “Omgevingsdienst doet meer eigen metingen en ziet fors hogere uitstoot bij Tata Steel”.’ ‘Een relatief nieuwe bedreiging is diepzeemijnbouw. Het laatste onaangeroerde ecosysteem dreigt te sneuvelen, omdat een handjevol mensen heel erg rijk kan worden van de mineralen die daar op de bodem liggen. De argumenten van dat soort partijen zijn vrij kortzichtig en sluw: “dan kunnen de mijnen in Afrika dicht en dat is toch goed voor de mensenrechten?” of “we hebben die spullen gewoon nodig voor de batterijen”. Maar die argumenten gaan niet op. Ik geef je op een briefje dat die mijnen in Afrika, die gepaard gaan met enorme misstanden voor mens en milieu, ook gewoon openblijven. En grote spelers als Volvo, Samsung, Google en BMW roepen juist op tot een halt op diepzeemijnbouw. Bij asbest en tabak kon je nog zeggen dat die industrieën in het begin niet wisten waar ze mee bezig waren. Nu wéten we dat er desastreuze gevolgen zullen zijn. En dan toch doen?’

Verander de spelregels

‘Maar… het is niet te laat. Het is nooit te laat. Dat geloof ik echt. We kunnen samen zoveel doen en we bereiken ook echt iets. Daarbij richt Greenpeace zich, zoals altijd, dus vooral op bedrijven en overheden, die in een positie verkeren om de spelregels te veranderen. Verander die spelregels en je verandert het spel. Zo simpel is het. Ik hou er overigens helemaal niet van als mensen elkaar de maat proberen te nemen over hoe groen of verantwoord ze zijn. Als je een keer hebt gevlogen of leren schoenen draagt, mag je nog steeds forse kritiek hebben op hoe onze overheid met onze toekomst om gaat. Niemand is perfect, ik ook niet. We hebben niet tien perfecte mensen nodig, we hebben miljoenen mensen nodig die hun best doen en met ons willen bijdragen aan een groene, eerlijke wereld voor iedereen.’

Greenpeace. Doen wat nodig is.

Van de ijskoude wateren rond Antarctica tot in de diepe wildernis van de Amazone, overal ter wereld werkt Greenpeace met activisten, wetenschappers en lokale gemeenschappen aan de bescherming van onze planeet.

Een leefbare toekomst is geen optie, maar een noodzaak. Greenpeace stelt grote milieuproblemen aan de kaak en stimuleert duurzame oplossingen door wetenschappelijk onderzoek, lobby, demonstraties en vreedzame en inventieve confrontaties. Greenpeace is onafhankelijk: we nemen geen geld aan van overheden en bedrijven. Onze stip op de horizon: een groene, vreedzame wereld.

Onze successen

We laten zien dat een toekomst met échte veranderingen en oplossingen mogelijk is. De afgelopen jaren behaalden we grote successen met onze nationale en internationale campagnes. Zo trad in 2025, na een jarenlange aanloop, het wereldwijd oceanen verdrag in werking, als wettelijke basis om 30% van de oceanen te kunnen beschermen. En we begonnen het jaar met winst in onze Natuurzaak tegen de Nederlandse Staat om de kwetsbare natuur in Nederland te beschermen.

Onze campagnes

Maar ons werk stopt nooit, ook niet na overwinningen. Naast ons werk op het aanpakken van de grote vervuilers, het oceanenverdrag en beschermen van de kwetsbare Nederlandse natuur, werken we ook hard aan:

• Een moratorium op diepzeemijnbouw, om deze destructieve industrie te stoppen voordat de zeebodem onherstelbaar wordt beschadigd.

• De Klimaatzaak Bonaire, waarin we samen met inwoners van Bonaire eisen dat de Nederlandse Staat heel Nederland - dus ook Bonaire - beschermt tegen klimaatverandering en de CO2-uitstoot sneller terugdringt.

• Een schone en gezonde leefomgeving: samen met omwonenden en lokale groepen eisen we verandering bij grote vervuilers. Nationaal en internationaal.