Waar anderen demonstreren of rechtszaken aanspannen, zit Follow This als activistisch aandeelhouder zelf in de bestuurskamer. Van Baal, opgeleid als ingenieur, spreekt de taal van Big Oil. Hij bedient zich van spreadsheets in plaats van spandoeken, een aanpak die lijkt te werken. Steeds meer beleggers sluiten zich aan. Hij wil ‘de grote vervuilers’ naar ‘een groene toekomst’ bewegen. Een thema dat major donors en vermogensfondsen zou moeten aanspreken.

De activiteiten van Follow This zijn, ook internationaal, niet onopgemerkt gebleven. ‘One of the most succesful shareholder activists of recent years’, kopte het Britse dagblad The Guardian, dat veel wordt gelezen door Britten die Labour of Liberal Democrats stemmen. CNN liet zich evenmin onbetuigd. Over de missie van Follow This zei de Amerikaanse nieuwszender eerder: ‘Taking on fossil fuel companies from within.’

Van Baal noemt 1959 ‘een beslissend jaar’. Natuurkundige Edward Teller, ‘vader van de watestofbom’, waarschuwde tijdens het eeuwfeest van het American Petroleum Institute dat het verbranden van kolen, olie en gas in de atmosfeer zorgt voor een broeikaseffect. Bij een groeiende vraag naar deze brandstoffen zou de gemiddelde temperatuur op aarde volgens hem genoeg stijgen om ijskappen te laten smelten en New York onder te laten dompelen.

Waar staat Follow This nu?

‘Van Baal: ‘Follow This, een vereniging met circa 4.000 leden, heeft aandelen in ’s wereld grootste olie- en gasbedrijven. We zijn een klimaat-ngo met een stoel aan de bestuurstafel en kunnen van binnenuit verandering afdwingen. Follow This brengt aandeelhouders samen en dwingt leidinggevenden in de olie en gassector te veranderen. Fossiele brandstoffen vernietigen niet alleen het klimaat, ze zijn op middellange termijn ook slecht voor de bedrijfsvoering.’

Wat wil Follow This anno 2026 oplossen?

‘Het gevoel van machteloosheid inzake de klimaatcrisis en daarmee de klimaatcrisis zelf. Deze crisis is technisch geen enkel probleem. Er is genoeg energie. Je hebt nieuwe technologie die steeds goedkoper wordt tegenover grondstoffen die steeds duurder worden. Punt is dat degenen die aan de knoppen zitten nog steeds olie uit de grond willen halen en om willen zetten in petrodollars. Ze hebben geen zin om hun comfortabele positie op te geven.’

Dan: ‘Ze zouden hun geld ook in nieuwe businessmodellen kunnen steken om daarmee te experimenteren. Voor de olie- en gasindustrie is dat business as usual. Ze zijn immer gewend om miljarden te investeren in olie- en gasprojecten waar soms niets uitkomt. Er staat nogal wat op het spel. Als de productie vanaf nu omlaag zou gaan ten faveure van nieuwe energiebronnen zou de klimaatcrisis binnen pakweg vijftien jaar opgelost kunnen zijn.’

Wat is tot dusver bereikt?

‘In 2016 heb ik vijf mensen zo gek gekregen om ieder voor €1 mln aandelen Shell te kopen. Daarmee konden we klimaatactie op de agenda van de aandeelhoudersvergadering zetten. Onder hen waren Bob Crébas, oprichter van Marktplaats, en dancepionier Duncan Stutterheim. Shell zei aanvankelijk: ‘‘Follow This vraagt iets onredelijks. Wij weten niet wat onze klanten met onze producten doen.’’ Nadat een groeiende groep aandeelhouders voor dit agendapunt had gestemd, kwam Shell met het voornemen om de CO₂-uitstoot in 2050 te halveren in alle scopes (categorieën van broeikasgasuitstoot – Red.)’

‘We agenderen op aandeelhoudersvergaderingen van olie- en gasbedrijven klimaatverandering. Dat doen we met resoluties waarin wordt opgeroepen mee te doen aan het klimaatverdrag van Parijs. 2021 was voor Follow This een succesvol jaar. Na Shell hebben BP, Equinor, Phillips 66, Occidental Petroleum en Chevron concrete CO₂-doelen gesteld, daartoe opgeroepen door een kleine klimaat ngo uit Amsterdam en grote institutionele beleggers.’

Wat moet in de komende tijd gebeuren?

‘We moeten het Akkoord van Parijs uit 2015 halen. Dit verdrag luidde het einde in van een economie gebaseerd op fossiele brandstoffen. Met als hoger doel om een gevaarlijke opwarming van de aarde af te wenden. Dit kan door de temperatuurstijging te beperken met een stevig streven naar 1,5 graden celsius. Deze 1,5 graden zullen we helaas niet meer halen. Nu moeten we mikken op 1,6 graden om ruim onder de twee graden te blijven.’

Hoe kan dit doel worden gehaald?

‘De fossiele industrie is verantwoordelijk voor 75% van alle CO₂ uitstoot. Dit betekent dat we geen nieuwe olie- en gasbronnen meer moeten aanboren. Om dat doel te bereiken moeten we aandeelhouders blijven activeren om Big Oil te veranderen. Een uphill fight want beleggers hechten aan hun ‘‘goede gesprekken’’ met de CEO’s. Als ik dan vraag waar die gesprekken over gaan, hoor ik: ‘‘Dat is vertrouwelijk hè’’. Een patroon dat wij doorbreken door ze te laten stemmen op aandeelhoudersvergaderingen.’

‘Ook grote institutionele beleggers zijn moeilijk te activeren ook al is de vraag die we stellen – Doe je mee aan het Klimaatakkoord van Parijs? – redelijk. ‘‘We zijn nog niet aan conclusies toe’’, zeggen ze dan.’ Er is dus nog volop werk aan de winkel. Zeker in tijden van klimaatmoeheid waarbij partijen hun oren laten hangen naar de rechtse politiek van president Donald Trump.’ Deze zette klimaatverandering ooit weg als ‘de grootste oplichterij ooit’.

Wat zijn dominante trends?

‘Ik zie er een paar. Het verzet van de olie- en gasindustrie is harder geworden. Ze zetten alle middelen in, inclusief de politiek. De olie-industrie heeft president Trump destijds veel campagnegeld gegeven en Trump geeft daar dingen voor terug. Denk aan de gevleugelde woorden: ‘‘Drill, baby, drill’’. We zullen Big Oil weer bij de les moeten trekken door de aandeelhouders mee te nemen.’

‘Ik ervaar bovendien defaitisme. Klimaatontkenners van toen zeggen nu: ‘‘Wen er maar aan dat het klimaat verandert, er is toch niets aan te doen.’’ En van andere ngo’s hoor ik – onlangs tijdens de Klimaatmars in Amsterdam – over klimaatmoeheid bij grote filantropische fondsen na de euforie van 2021. Kortom: voor het oplossen van de klimaatcrisis heb je veel uithoudingsvermogen nodig. De olie- en gasindustrie, die het klimaatakkoord van Parijs kan maken of breken, verandert alleen als de druk van alle kanten toeneemt.’

“De olie- en gasindustrie, die het klimaatakkoord van Parijs kan maken of breken, verandert alleen als de druk van alle kanten toeneemt.”

Is er hoop op verandering?

‘We hebben 4.000 groene aandeelhouders, onder wie individuele beleggers die hun nek uitsteken. We hebben laten zien dat we in staat zijn beleggers aan te zetten om te stemmen voor onze resoluties tijdens aandeelhoudersvergaderingen. En ExxonMobil, een van de grootste oliebedrijven ter wereld, nam niet lang geleden de moeite om ons – een klimaat ngo met tien medewerkers (!) – voor de rechter te slepen en te zeggen: ‘‘They’re out there to put us out of business’’.’

Hoe ziet de toekomstagenda eruit?

‘We zullen blijven bouwen aan een beweging om de olie- en gasindustrie te veranderen. Door nieuwe resoluties met nieuwe invalshoeken in te dienen. Ook willen we onze activiteiten verbreden naar nieuwe sectoren die bijdragen aan de klimaatcrisis, bijvoorbeeld de plastics- of landbouwsector. Maar om actief en slagvaardig te blijven opereren heeft Follow This funding nodig.’

En dus?

‘Ik heb me in de afgelopen jaren geheel gericht op de ontwikkeling van Follow This. Tijd om fondsen te werven is daar bij ingeschoten. Nu maak ik daar de helft van mijn tijd voor vrij. Ik realiseer me dat doordringen tot major donors en vermogensfondsen een zaak van de lange adem is.’

Tot slot

Uit dit gesprek met Van Baal blijkt dat de grenzen van de planeet zijn bereikt. Tijd om af te kicken van fossiele brandstoffen. Voorbij de grens van 1,5 graden opwarming van de aarde verliest de mensheid controle over de zeespiegelstijging en de staat van de biodiversiteit. Hittegolven worden extremer en perioden van droogte duren langer. Om nog te zwijgen over overstromingen en natuurbranden. De komende jaren zijn bepalend voor komende eeuwen. Volgens Follow This is de klimaatcrisis een oplosbaar probleem – op voorwaarde dat aandeelhouders van olie- en gasbedrijven verandering eisen. Hoe dan ook: alles beter dan the road to climate hell.