Even het geheugen opfrissen. Het sterk winstgevende familiebedrijf AFAS Software (>700 medewerkers, omzet € 356 mln) trok begin vorig jaar de aandacht met een opzienbarende actie. De administratieve dienstverlener schonk € 600 mln in aandelen aan de eigen familiestichtingen Contribute en Pharus. Dit kapitaal levert een jaarlijks dividend op van naar schatting € 30 mln. Deze gulle geste leverde CEO Bas van der Veldt plaats 1 op in de DDB 100.

AFAS was begin dit jaar weer in het nieuws, deze keer met de foundation (budget € 10 mln in 2026). Roos Nolet, al meer dan tien jaar bij de AFAS Foundation betrokken, werd aangesteld als directeur. De governance wordt geprofessionaliseerd, onder meer met de inrichting van een Raad van Toezicht. En aanscherping van de maatschappelijke koers moet ertoe leiden dat nog meer door AFAS Foundation gesteunde projecten na afloop toekomstbestendig blijven.

In de afgelopen jaren doneerde de foundation meer dan € 75 mln aan een kleine 800 projecten in meer dan dertig landen. In een persbericht zei Nolet in februari dat ‘een reis van tien jaar’ haar bij AFAS had laten zien wat ‘liefdegedreven geven’ kan betekenen. En nu? ‘We kijken bij AFAS vanuit een sterk fundament vooruit naar de komende jaren waarin we nieuwe stappen zetten om de wereld voor iedereen die dat nodig heeft, wat mooier te maken’.

Hoofdthema’s bij de AFAS Foundation zijn voor een belangrijk deel gezondheidszorg en maatschappij. En daarnaast armoede, onderwijs, WASH (water, sanitatie, hygiëne), natuur en milieu. De foundation is wereldwijd actief. Vorig jaar bereikte de foundation 3,7 mln mensen met 89 projecten. (Zie het kader onderaan dit artikel voor beschrijving van een drink- en irrigatieproject in Ethiopië).

Tot het DNA van de foundation behoren de kernwaarden ‘doen’, ‘vertrouwen’, ‘gek’ en ‘familie’. De ambities liegen er niet om. De focus rust op drie pijlers: ‘systeemverandering’: negatieve patronen doorbreken en grondoorzaken aanpakken; ‘innovatie met impact’: nieuwe oplossingen ontwikkelen die schaalbaar zijn en blijvend effect hebben en tot slot ‘hart én hoofd’: projecten realiseren die raken én aantoonbaar verschil maken.

Nolet omschrijft zichzelf als een nieuwsgierig iemand, wezenlijk geïnteresseerd in mensen en de wereld. Ze studeerde International Development Studies in Wageningen, een studie die haar goed van pas komt. In die opleiding staan onderwerpen als migratie, klimaatrechtvaardigheid en sociale onrust centraal. Hamvraag: waarom is het steeds zo lastig om wereldwijde uitdagingen als armoede, ongelijkheid en milieuvervuiling aan te pakken?

Vertel over uw motivatie om dit werk te doen?

Nolet: ‘Er is veel ellende in de wereld. Voorbeelden schieten van links naar rechts. Denk aan femicide in Nederland of aan misbruik van vrouwen in Oost-Congo. Het gaat mij steeds om één ding: mensen helpen die in de penarie zitten. Om een heel ander type project te noemen: boeren in Zanzibar in staat stellen zeekomkommers te kweken voor de Aziatische markt. Een lucratieve business die ze uit de armoede helpt. AFAS inspireert beter doen en dat is wat mij dagelijks inspireert. We willen deze houding met andere bedrijven delen.’

Dan: ‘Wij zetten onze eigen software in om onze administratieve processen efficiënter te maken en om met zelfgemaakte dashboards de impact inzichtelijk te krijgen. We laten bedrijven en families die het financieel goed hebben zien dat het niet ingewikkeld hoeft te zijn om een deel van de winst te delen met de wereld. Daar willen we in de komende jaren nog veel meer op inzetten.’

Hoe werkt 'liefdegedreven geven'?

‘Liefdegedreven geven is een overkoepelend thema voor alle projecten die wij steunen. Het draait om geven met het hoofd én met je hart. Daarbij worden we gesteund door AFAS Software want de foundation is van iedereen. Meer dan zeventig medewerkers daar kregen de mogelijkheid om naast hun baan projectleider te zijn. Programmeurs en software architecten kunnen zo als professionals hun hoofd en als ambassadeurs van projecten hun hart aanspreken.’

Aanvragen voor projectondersteuning stromen binnen?

‘Ik merk de laatste tijd inderdaad een toestroom van aanvragen. Andere gevers zullen dit ook ervaren. Met geldkranen die dicht gedraaid worden, moeten we naar een andere vorm van fondsenwerving. Het huidige systeem werkt kennelijk niet meer. Ik wil daar graag over meedenken. Kijken waar wiens verantwoordelijkheid ligt en zien hoe het proces efficiënter kan verlopen. Dit is het moment om de kaarten opnieuw te schudden.’

Hoe verder?

‘Ik zie versnippering en overlap. Kennis delen en samenwerken kunnen een uitweg bieden. Intussen zullen we bij de AFAS Foundation meer strategisch kijken hoe ons budget in te zetten. Dit betekent dat 70% (€ 7 mln) gaat naar projecten die systeemverandering teweeg brengen en na onze samenwerking zelfstandig verder kunnen. De overige 30% (€ 3 mln) verdelen we onder overige projecten in Nederland en daarbuiten.’

‘Zo’n innovatief project speelt in het UMC Utrecht. Daar hebben we bijgedragen aan de komst van slimme camera’s die in combinatie met AI pijn en stress waarnemen bij vroeg geboren baby’s die geen mimiek hebben en nog niet kunnen huilen. Dit procedé levert een schat aan data op. Zo komen bijvoorbeeld verplegers te weten wanneer ze de baby het beste kunnen verschonen of slangetjes kunnen vervangen.’

Welke boodschap wilt u laten doorklinken?

‘We zouden meer moeten willen geven vanuit een intrinsieke motivatie. Door het ego te overstijgen en te streven naar onbaatzuchtigheid. Het kan niet meer zo zijn dat het alleen over ‘‘ik’’ gaat. Neem binnen je eigen cirkel je verantwoordelijkheid. De wereld een stukje mooier maken voor degenen die dit hard nodig hebben.’ Nolet hint op Ubuntu (‘Ik ben omdat wij zijn’): een filosofie uit zuidelijk Afrika die draait om toewijding in het geven en nemen, delen in groepen (stamleden) en om meer vrede tussen stammen onderling.

https://www.afas.foundation/