Wat vraagt deze tijd van vermogensfondsen? Durven ze echt te financieren wat maatschappelijke organisaties nodig hebben? Ook als dat niet past binnen het vertrouwde projectformat? Van de Hoeve en Hulsebosch weten raad. Het gesprek vindt plaats in de Bill Gates zaal op het hoofdkantoor van ING in Amsterdam Zuidoost.

Sommige aanvragers 'verkopen' hun reguliere exploitatie als project? Wat krijgen we nou?

Hulsebosch: ‘Sommige aanvragers gieten hun reguliere exploitatie inderdaad in projectvorm in de hoop dat fondsen deze aanvragen honoreren zodat weer even vooruit kunnen. Als je zo’n aanvraag analyseert, zie je dat het gaat om pure organisatiefinanciering. Wie houdt wie dan voor de gek? Laten we stoppen met dit gekunstelde gedoe en starten met meerjarige exploitatiefinanciering.’

Van de Hoeve: ‘Veel aanvragers, op zoek naar donaties voor filantropische initiatieven, kampen met zuurstofgebrek en dat is niet gezond. Ze tobben met procedures en vragen zich af welke formulieren ze moeten invullen. Welke rapporten zijn nodig ter ondersteuning? Anders gezegd: hoe kom ik aan geld waarmee we een paar jaar vooruit kunnen.’

Waarom kost gefinancierd worden zoveel tijd?

Hulsebosch: ‘Het ene vermogensfonds wil de aanvraagprocedure zus, het andere zo. Met als gevolg dat maatschappelijke organisaties druk zijn met aanvragen schrijven. Moeten we dat als vermogensfondsen nog willen? Met meerjarige exploitatiefinanciering krijg je mooie inhoudelijke gesprekken. Het gaat dan niet langer over verantwoording en bonnetjes. Integendeel. Vermogensfondsen krijgen inspiratie uit dialogen met organisaties die ze steunen.’

Wat adviseren jullie andere vermogensfondsen?

‘Van de Hoeve: ‘De overheid verandert, de maatschappij verandert, vermogensfondsen kunnen niet achterblijven. Hoogste tijd voor vermogensfondsen om zichzelf opnieuw uit te vinden. Stel jezelf als vermogensfonds de vraag wat er in de samenleving ontbreekt. Begin met iets, start een pilot. Kijk desnoods hoe anderen het doen.’

Is meerjarige exploitatiefinanciering hét wondermiddel?

Hulsebosch: ‘Laten we niet overdrijven. Met meerjarige exploitatiefinanciering bespaart de aanvrager tijd die op een andere manier kan worden ingezet, bijvoorbeeld om de organisatie te versterken. Tegelijkertijd zullen er altijd projecten zijn die gefinancierd willen worden. Daarom behouden we onze brievenbusfunctie om in te spelen op actuele en relevante ontwikkelingen. Het mooie is dat je als vermogensfonds beide kunt aanbieden: meerjarige exploitatiefinanciering én projectfinanciering.’

Vernieuwing

Een voorbeeld is het pilot-project ‘Afrekenen met schulden’ in Roermond. Kansfonds gelooft in een schuldenvrije samenleving waarin een plek is voor iedereen. Het fonds heeft dit innovatieve project samen met de gemeente Roermond opgezet. Er kwamen negentig aanmeldingen. Van de twaalf huishoudens binnen ‘Afrekenen met schulden’ zijn zeven huishoudens inmiddels schuldenvrij. Circa vijftig huishoudens kwamen van hun schulden af via reguliere schuldhulpverlening. In totaal is met krap € 43.000 voor ruim € 155.00 aan schulden afgekocht.

Afrekenen met schulden laat andere vermogensfondsen zien wat mogelijk is wanneer ze verder kijken dan een afgebakend project. Het initiatief ontstond volgens ING Nederland fonds en Kansfonds vanuit een bredere visie op financiering: ‘Minder sturen op losse activiteiten, meer investeren in organisaties, innovatie en kennisontwikkeling. Daarmee is Afrekenen met schulden niet alleen een schuldhulpinitiatief, maar ook een illustratie van een bredere beweging in de filantropie.’

Lessen

ING Nederland fonds gelooft in deze aanpak en draagt daar aan bij. Dit fonds financiert onderzoek van de Hogescholen in Amsterdam en Utrecht. De onderzoekers kijken naar de impact van gezinnen die in één keer schuldenvrij worden gemaakt en op andere vlakken ondersteuning krijgen. Wat betekent dat voor de uitvoering zodat gezinnen schuldenvrij blijven? Welke lessen kunnen andere vermogensfondsen uit deze aanpak trekken?

Net als Kansfonds steekt ING Nederland fonds de nek uit. Vorig jaar hielp dit fonds met meerjarige steun van € 4 mln via maatschappelijke partners bijna 700.000 mensen vooruit. Dat gebeurde door hen te helpen met schulden, digitaal vaardiger te maken of perspectief op werk te bieden. Volgens ING Nederland fonds stelt deze financieringsvorm partners in staat hun lange termijn ambities te realiseren en groei te rapporteren in ‘organisatievolwassenheid’.