Begin deze eeuw is het eerste Rainbow Home opgezet in Calcutta door een Ierse non van de Loreto Orde. Dat gebeurde in samenwerking met Ferd van Koolwijk, oprichter van Partnership Foundation. De Rainbow Homes bieden in verschillende Indiase steden een structurele oplossing voor de straatkinderen-problematiek. De huizen vormen een veilige basis voor kwetsbare kinderen die voorheen dakloos waren. Daarbij zijn ze niet alleen verzekerd van onderdak, maar ook van gezonde voeding, medische verzorging en onderwijs. En daarmee van een beter toekomstperspectief.

Anno 2025 zijn de huizen door heel India te vinden en staat er een succesvolle en zelfstandig opererende non-profit organisatie met een stevig fundament. Ruim 15.000 kwetsbare kinderen hebben tot nu toe een thuis gekregen. Reden voor Partnership Foundation om met een gerust hart afscheid te nemen en zichzelf als organisatie op te heffen.

‘Het is af’

Vanaf 2026 gaat de NGO in India verder zonder de financiële middelen, betrokkenheid, steun en kennis van Partnership Foundation. ‘Met de Rainbow Homes hebben we zoveel moois bereikt op inhoudelijk en strategisch vlak, het is nu gewoon af’, zeggen bestuursvoorzitter Loes Klappe en bestuurslid Veronika Uhl. ‘Er is ruim tien jaar naartoe gewerkt om de Indiase organisatie los te laten. Zij zitten nu volledig in de drivers seat en kunnen op eigen kracht verder groeien en uitbreiden.’

Klappe en Uhl zullen hun nauwe betrokkenheid bij Rainbow Homes desondanks gaan missen. ‘De laatste fase was soms best pittig, het bleek voor beide kanten moeilijker dan gedacht om het los te laten. Zelf zijn we nog op zoek naar een andere manier om ons engagement met de Rainbow Homes vorm te geven.’

Kansarm en kwetsbaar

Terug naar het begin van de Rainbow Homes. In de jaren tachtig adopteerden Ferd van Koolwijk en zijn vrouw een meisje uit een weeshuis in Karachi, Pakistan. Op dat moment ontstond bij hem de gedachte om iets structureels op te zetten voor kansarme en kwetsbare kinderen. Die mogelijkheid diende zich jaren later aan, zodat hij in 2002 Partnership Foundation kon oprichten. Tot zijn overlijden in 2013 zou hij zeer betrokken blijven bij de Rainbow Homes.

Rond de eeuwwisseling kwam Van Koolwijk, zoals gezegd, in het Indiase Calcutta in contact met Sister Ciryl Mooney, een Ierse non, van het ‘Institute of the Blessed Virgin Mary, de internationale Loreto Orde die een lange geschiedenis kent van filantropie. Sister Cyril stond destijds aan het hoofd van een private Loreto-school voor basis- en middelbaar onderwijs. De school lag in Calcutta naast een groot treinstation midden in de miljoenenstad. Samen met Van Koolwijk ontwikkelde ze haar eigen programma voor straatkinderen verder tot de Rainbow Homes. ‘Aanvankelijk kregen de kinderen alleen onderdak tijdens de avond en de nacht, zodat zij niet meer bloot stonden aan allerlei gevaren’, vertelt Klappe. ‘Al snel werd echter besloten ze een schooluniform aan te trekken en naar de les te laten gaan, in plaats van ze ‘s morgens weer de straat op te sturen.’

Gestage groei

Vanaf het begin was het de bedoeling van Van Koolwijk om het eerste Rainbow Home in Calcutta repliceerbaar te maken, zodat Partnership Foundation structureel kon bijdragen aan een oplossing voor het omvangrijke probleem van straatkinderen in India. De groei verliep in eerste instantie via andere scholen van de katholieke Loreto Orde. Omdat Sister Cyril vanaf de start goed had gedocumenteerd waar een Rainbow Home voor stond, verliep die uitbreiding via deze franchiseconstructie vrij geruisloos.

De groei naar overheidsscholen, ook in andere steden, kostte een stuk meer moeite. Met hulp van mensenrechtenactivist en voormalig ambtenaar Harsh Mander lukte het om in 2006 de stap naar Delhi te zetten, waar voor het eerst een Rainbow Home in een overheidsgebouw werd gevestigd.

Vanaf 2008 volgde Hyderabad, waar Rainbow Homes in overheidsscholen verschenen. Een belangrijk ijkpunt, want vanaf dat moment werd de overheid medeverantwoordelijk voor het probleem van de straatkinderen. Het Rainbow Homes Programma groeide vanaf toen verder en ontwikkelde ook faciliteiten voor thuiswonende kinderen (Community Based Care) en het Futures Programma voor jongeren van 18 tot 23 jaar.

Geleidelijke verzelfstandiging

In 2013 werd besloten om één nationale organisatie te bouwen voor de kwaliteitscontrole en strategie. Ook de fondsenwerving en de sponsorrelaties in India kwamen daar terecht. Dit vanuit het idee dat Partnership Foundation uiteindelijk zou uitfaseren en het Indiase team op den duur ook de relaties met Nederlandse sponsoren moest onderhouden.

In India viel de gefaseerde terugtrekking van de moederorganisatie niet direct goed. Er heerste, zeker in het begin, het gevoel dat ze in de steek werden gelaten. ‘Het was een heel hobbelig traject, waar aan beide kanten ook de nodige emoties mee gepaard gingen’, vertelt Uhl. ‘Tot dan kwam vrijwel alle financiering (90%) uit Nederland. Zouden zij zelf die Nederlandse sponsoren wel weten te behouden? Langzaam groeide het team erin, maar ze vonden het spannend en waren wat angstig. Tot aan het eind bleven er soms hick-ups, en kon het weer even emotioneel worden. Omgekeerd was het als bestuur ook wennen aan onze veranderende rol’, aldus Uhl.

Warme overdracht

‘Een transitieperiode van ruim tien jaar geeft je de tijd alles heel zorgvuldig aan te pakken. Drie jaar geleden hebben we bijvoorbeeld al een aantal van onze Nederlandse sponsoren overgedragen aan India’, vertelt Klappe. ‘Daarbij hebben we ons team daar van begin tot eind aan de hand genomenom het hele proces te doorlopen, maar ze ook zelf aan het werk gezet. Samen hebben we de overdracht tot een goed einde gebracht.’

De financiën zijn ook langzaam uitgefaseerd, iedere twee jaar kregen de Rainbow Homes 350.000 euro minder. Aan het eind bleef er ongeveer 6 ton over, ‘de reservepot.’ Partnership Foundation heeft het Rainbow Homes team gevraagd welke projecten ze daarvan nog zouden willen financieren. ‘Daar zijn drie mooie initiatieven uit voortgekomen. Nu onze relatie met de Rainbow Homes eind 2025 is beëindigd, hebben we echter wel besloten de begeleiding hiervan uit te besteden.’

Eind 2025 zijn de drie resterende projecten, die zijn opgezet met het resterende vermogen, daarom overgedragen aan ontwikkelingsorganisatie Net4kids. Die zal de komende drie jaar deze projecten monitoren en afhandelen. Daarmee komt er een einde aan 23 jaar Partnership Foundation.

Usha en Rinki

Klappe en Uhl kijken met plezier, enige weemoed en dankbaarheid terug op de periode waarin zij namens de Partnership Foundation betrokken waren bij de Rainbow Homes. Door de jaren heen hebben ze veel teruggekregen van de meisjes. Gevraagd naar één meisje dat hun hart heeft geraakt, noemt Klappe Usha, die ze op haar eerste bezoek in mei 2011 ontmoette. ‘Vier jaar was ze, en net een paar weken van de straat, waar ze met haar zusje, broertje en een tante leefde. Dat eerste beeld van haar vergeet ik nooit meer. Ze zat met een grote cowboyhoed op en had drie kegels in haar hand, de enige aanwezige speeltjes. Usha stond nog in de overlevingsstand, ze communiceerde niet, noch met de andere kinderen, noch met de staf. Door de jaren heen zag ik haar opbloeien. Ze was een goede leerling en ontwikkelde zich tot een sociaal kind met vriendinnetjes. Nu studeert ze finance en wil ze bankier worden.’

Bij Uhl neemt Rinki een speciaal plekje in. ‘Rinki kwam al in 2008 terecht in een Rainbow Home, ze is nu 26. Met een schrijnend levensverhaal zoals we dat uit India kennen. Via whatsapp houden we contact. Zij is nu bezig met haar master International Studies in Chennai en over een jaar studeert ze af. Het is mooi om te zien hoe ze dingen aangaat en bespreekt. Daar heb ik enorme bewondering voor, want je voelt bij haar ook een bepaald soort eenzaamheid. Ze is enorm ambitieus en wil zo snel mogelijk zelfstandig en financieel onafhankelijk worden. Kortgeleden vroeg ze me om haar mentor te zijn. Heel bijzonder. Het Calcutta Rainbow Home van Sister Cyril noemt Rinki nog altijd haar thuis, met de feestdagen keert ze er steeds terug.’