Dergelijke systemen kunnen grote hoeveelheden koolstof opslaan en daarmee carboncredits genereren, vertelt Smits. ‘Wij zagen een duidelijke behoefte bij boeren die moeite hebben met de certificering en verkoop van carbon credits. Vooral kleine boeren blijven vaak uitgesloten van de vrijwillige koolstofmarkt. Dat gat willen wij opvullen.’

De voordelen van deze praktijken reiken verder dan alleen koolstofreductie?

Robert Smits: ‘Scature richt zich specifiek op koolstofverwijdering, niet op emissiereductie. Het gaat dus om het daadwerkelijk uit de lucht halen en langdurig opslaan van CO₂. Dit is essentieel, omdat volgens het Klimaatakkoord van Parijs netto-nul uitstoot in 2050 alleen haalbaar is als koolstofverwijdering grootschalig wordt toegepast.Vanuit die gedachte is Scature ontstaan, een afkorting van het begrip scaling up nature. Wij ondersteunen boeren bij zowel de certificering als de verkoop van hun carbon credits, zodat wereldwijd meer regeneratief landherstel kan plaatsvinden.’

Bart van Beuzekom: ‘Regeneratieve teelt verbetert de bodemstructuur, vergroot de biodiversiteit, verhoogt het waterbergend vermogen en maakt landbouwsystemen weerbaarder tegen droogte en extreme weersomstandigheden. Ook de voedingswaarde én smaak van voedsel nemen toe, omdat planten in gezonde bodems meer nutriënten opnemen. Zo worden landbouwproducten weer vergelijkbaar met de hoogwaardige gewassen van tientallen jaren geleden.'

'Via de ngo Climate Cleanup en het Oncra-register heb ik meegewerkt aan de ontwikkeling van methodologieën voor de certificiering van carbon credits. Daarbij realiseerden we ons dat dit concept niet alleen internationaal toepasbaar is, maar ook lokaal. Je kunt je eigen ecosysteem verbeteren, bijvoorbeeld met een voedselbos of andere nature-based solutions in de buurt.’

Scature noemt zichzelf een sociale onderneming. Wat betekent dit voor jullie?

BvB: ‘Onze focus ligt niet op het maximaliseren van winst, maar op het maximaliseren van impact. Omzet, kosten en winst zijn middelen die ons helpen onze doelen te bereiken. Succes meten we dus vooral aan onze bijdragen aan het oplossen van het probleem.'

'Samenwerking is voor ons belangrijker dan concurrentie. We werken graag samen met andere organisaties die dezelfde ambitie hebben, omdat uitdagingen zoals klimaatverandering simpelweg te groot zijn om alleen aan te pakken.’

RS: ‘Een sociaal bedrijf wordt gekenmerkt door missie en passie: iets teruggeven aan de wereld, in plaats van louter winstmaximalisatie. Scature is steward-owned, wat betekent dat de eigendomsstructuur los staat van financiële opbrengsten. Het doel is om op lange termijn waarde te creëren voor alle stakeholders, niet alleen voor aandeelhouders. Onze juridische structuur ondersteunt zo direct onze maatschappelijke missie. Als het bedrijf ooit overbodig wordt omdat het probleem grotendeels is opgelost, is dat feitelijk een positief resultaat.’

Scature biedt advies op maat voor diverse sectoren. Hebben jullie voorbeelden?

RS: ‘Idealiter compenseren bedrijven hun restemissies in hun eigen regio, bijvoorbeeld via lokale regeneratieve landbouw of een voedselbos dat het ecosysteem direct rondom het bedrijf versterkt. Dit is eerlijker, zichtbaarder en sluit beter aan bij de eigen waardeketen. Voor internationale sectoren, zoals de textielindustrie, kan compensatie plaatsvinden bij boeren in landen waar de grondstof worden geteeld, zoals katoen in India of Brazilië, bij voorkeur door regeneratieve kleinschalige boeren.

Voor de bouwsector biedt regeneratieve vezelteelt en snelgroeiende houtsoorten nieuwe mogelijkheden. Boeren kunnen hierdoor omschakelen van veehouderij naar vezelteelt, terwijl carbon credits helpen het financiële transitierisico te beperken. Door lokale biobased materialen te gebruiken, kunnen bouwbedrijven bijdragen aan een circulaire, natuurinclusieve regionale keten.’

BvB: ‘Thermisch gemodificeerd hout kan lokaal worden geproduceerd en vormt een volwaardig, soms zelfs beter alternatief voor tropisch hardhout. Hoewel het nu nog iets duurder is door de benodigde behandeling, kan opschaling de prijs verlagen. Carbon credits kunnen de kosten van duurzame teelt en verwerking deels compenseren, waardoor lokaal geproduceerd hout kan concurreren met geïmporteerd hardhout. Zo hoeven er minder grote tropische bomen te worden gekapt, met een aanzienlijk positief effect op natuur en klimaat.’

Welke uitdagingen komen jullie als start-up tegen?

RS: ‘Veel bedrijven staan nog aan het begin van hun transitie naar net zero. Wij proberen organisaties te bereiken die lokaal impact willen maken en een directe verbinding zoeken met koolstofboeren. Scature ziet carboncompensatie niet alleen als CO₂-verwijdering, maar ook als managementtool: door een waarde toe te kennen aan compensatie gaan bedrijven intern nadenken over reductie en verdere verduurzaming.

Sommige klanten zien die waarde en blijven jaarlijks investeren, maar het is een langzaam proces. Bovendien merken we dat klimaatinitiatieven wereldwijd naar de achtergrond verdwijnen door geopolitieke spanningen, oorlogen en afzwakkende regelgeving in Europa. Daardoor is het lastig om bedrijven te vinden die daadwerkelijk willen investeren in regeneratieve landbouw en carbon credits.’

BvB: ‘In sectoren als textiel, chemie, voeding, productie en evenementen zijn wel koplopers die duurzaamheid en regeneratieve projecten omarmen. Succes hangt echter sterk af van de intrinsieke motivatie binnen een organisatie en een langetermijnvisie. Dat maakt het lastig om deze bedrijven te identificeren, omdat duurzaamheid echt verankerd moeten zijn in de bedrijfsstrategie en -waarden.’

Zijn er ook lichtpuntjes?

BvB: ‘Ons uitgangspunt is dat zoveel mogelijk financiering uit carboncreditprojecten direct bij de boer terechtkomt. Onze eigen fee houden we bewust laag, zodat de boer maximaal profiteert. Dat betekent wel dat wij afhankelijk zijn van schaal om rendabel te blijven. Dankzij efficiënte projectontwikkeling kunnen we wereldwijd opereren zonder fysiek aanwezig te zijn. Dat houdt de kosten laag en maakt opschaling mogelijk.’

RS: ‘We richten ons niet zo zeer op grote multinationals die hun eigen duurzaamheidsteams hebben, maar juist op het mkb. We helpen hen met carboncredit-accreditatie, consultancy en het versterken van hun lokale waardeketens.

Een mooi voorbeeld is een Nederlands specerijenbedrijf dat samen met een boerencoöperatie agroforestryprojecten uitvoert. De boeren ontvangen carbon credits, die door het bedrijf worden afgenomen. Zo komt kapitaal beschikbaar voor uitbreiding van duurzame landbouwoppervlakken. Dat creëert een vliegwiel waardoor de hele waardeketen weerbaarder wordt tegen droogtes, hitte en extreme neerslag. Het verkleint bovendien leveringsrisico’s, zoals recent zichtbaar bij koffie en cacao.

Wij geloven dat lokale compensatie van koolstofemissies via zorgvuldig geselecteerde projecten in de toekomst cruciaal wordt voor echte impact. Deze fase is uitdagend voor ons bedrijf, maar de beweging richting reductie en duurzaamheid is onomkeerbaar. Deze trein dendert gewoon door.’

Een van de carbon farmers die Scature ondersteunt, is Pauwlonia Cultures Tree Plantation. Opgericht door Eric Litjens, dit Nederlandse bedrijf richt zich op de teelt van paulownia bomen, die bekendstaan om hun snelle groei en uitzonderlijk hoge CO₂-opname en zuurstofproductie. Producten op basis van paulownia spelen in op de groeiende vraag naar biobased, CO₂-positieve bouwmaterialen en dragen bij aan duurzame oplossingen binnen de bouwsector.

Scature in het kort:

• Oprichtingsjaar: 2024
• Oprichters: Bart van Beuzekom en Robert Smits
• Missie: het stimuleren van regeneratieve landbouwpraktijken en het wereldwijd ondersteunen van koolstofboeren bij toegang tot financiering
• Wat doet Scature: helpt ondernemers bij het identificeren van hoogwaardige koolstofverwijderingsprojecten in hun directe omgeving om emissies te compenseren op weg naar koolstofneutraliteit
• Hoe werkt het: Scature koppelt Nederlandse mkb-bedrijven aan koolstofboeren lokaal en wereldwijd om koolstofopslag te vergroten en carbon credits te genereren
• USP: sterke focus op lokaal maatwerk. Scature kan voor elk bedrijf een passend regeneratief landbouw- of agroforestryproject selecteren dat CO₂ opslaat in een geografische of inhoudelijke context die aansluit bij de bedrijfsactiviteiten
• Team: drie medewerkers, inclusief de twee oprichters
• Eigendomsstructuur: steward-owned onderneming
• Financiering: familiekapitaal
• Omzet: €50.000 in 2024; verwachte omzet van €150.000 in 2025
• Verdienmodel: 90% van de inkomsten uit koolstofkredieten wordt ingezet voor regeneratie en de groei van de bedrijven van koolstofboeren. Scature hanteert een fee van 10% over de omzet uit projecten; het bedrijf is momenteel nog niet winstgevend

Scature SWOT volgens Bart van Beuzekom en Robert Smits

• Strengths: Vergroot het bewustzijn over de voordelen van generatieve landbouwpraktijken en draagt actief bij aan koolstofverwijdering via nature-based solutions
• Weaknesses: Beperkte financiële middelen en smalle kapitaalbasis
• Opportunities: Toenemend besef dat het huidige landbouwsysteem fundamenteel moet veranderen.
• Threats: Afnemende interesse in koolstofverwijdering door geopolitieke spanningen, oorlogen en versoepeling of vertraging van Europese regelgeving

“Wij geloven dat lokale compensatie van koolstofemissies via zorgvuldig geselecteerde projecten in de toekomst cruciaal wordt voor echte impact”